BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Aliya YERBOLAT, Remzi KILIÇ
TÜRKİYE VE MOĞOLİSTAN TARİH ÖĞRETMENLİĞİ ÖĞRETMEN YETİŞTİRME PROGRAMININ KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNCELENMESİ
 
Araştırmanın Amacı ve Önemi: Bu araştırmanın amacı Türkiye ve Moğolistan’da Tarih öğretmeni yetiştirme sistemini karşılaştırmalı olarak incelemektir. Bu amaçla her iki ülkenin tarih öğretmeni yetiştirme programlarını ilgili olduğu disiplinler, dersler, kredi ve içerik açısından karşılaştırmak, benzerlik ve farklıklarını ortaya koymak hedeflenmektedir. Evren ve Örneklem: Araştırmanın evreni Türkiye ve Moğolistan’da uygulanan tarih öğretmenliği lisans öğretim programından oluşmuştur. Dolayısıyla eğitim sistemi, karşılaştırmalı eğitim, tarih öğretmenliği öğretim programı ile ilgili iki ülkede yazılmış olan tez, makale, kitap, bilimsel çoğu kaynaklar, yasal belgeler örneklem olarak alınmış ve incelenmiştir. Daha sonra bu üniversitenin Sosyal Beşeri Bilimleri bölümü içerisinde Tarih öğretmenliği anabilim dalı yer almaktadır. Yöntem: Bu araştırma bir karşılaştırmalı eğitim çalışmasıdır ve doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak ülkelerin resmi web sitelerinden öğretim programları ve konu ile ilgili yazılmış olan tez, makale, kitap, bilimsel çoğu doküman ve kaynaklardan yararlanılmıştır. Veriler içerik analizi ile incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Veriler her iki ülkedeki uygulanan Tarih öğretmenliği öğretmen yetiştirme programı, bu programın derslerinin ilgili olduğu disiplin alanları, ders adı ve içerikleri, ders kredileri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bulgular: Türkiye’de Tarih öğretmenliği lisans programı YÖK (Yükseköğretim Kurulu) tarafından onaylanarak çoğu üniversitelerin eğitim ve edebiyat fakültelerinde uygulanmaktadır. Öğretmen yetiştirme programlarında bir dönemin başarısı kredile bağlıdır. Sebebi kredi bir ölçü birimi olup teori, uygulama, seminer vb. okutuldukları ders, uygulama faaliyetlerinin sürecine göre kredi hesaplanır ve uygulanır. Bu anlamda bir öğrencinin mezun olması gerekçesi belli krediyi toplaması ile gerçekleşmektedir. Tarih öğretmenliği lisans öğretim programında toplam 174 ders, 151 kredi bulunmuştur. Program içeriği, yapısını Moğolistan EBB (Eğitim Bilim Bakanlığı)’dan onaylanarak yapılıyordu. Fakat bu sistemi 2013 yılına kadar sürdürebildi ve 2013-2014 senelerinde her üniversite kendine ait öğretim programını hazırlama zorunluğunda kalmışlardır. Daha sonra Moğolistan’da çoğu üniversiteler fakültelere ayırılmamış olup Milli Eğitim Üniversitesi adlı sadece öğretmen yetiştiren bir devlet üniversitesi bulunmaktadır. Daha sonra bu üniversitenin Sosyal Beşeri Bilimleri bölümü içerisinde Tarih öğretmenliği anabilim dalı yer almaktadır. Bu nedenle çalışma sürecinde karşılaştırmış olduğumuz Tarih öğretmenliği lisans programının bu üniversite tarafından hazırlandığı ve akredite edildiğini açıklamak önemli olmaktadır. Bu program 2014 yılında program Milli Eğitim Üniversitesi tarafından geliştirilmiş ve akredite edilmiştir. Uygulamada olan program 06 Aralık 2019 yılında son hali ile yenilenmiş olup Ulusal Eğitim Akreditasyonu Konseyi tarafından onaylanmıştır. Programın amacı, her öğrencinin gelişimsel farklılıklarına ve özelliklerine göre öğrenme etkinlikleri düzenleyebilecek temel bilgi ve becerilere sahip, bunu pratikte uygulama arzusuna sahip, kendini sürekli geliştiren profesyonel öğretmen yetiştirmektir. Sonuç ve Öneri: Araştırma sonucunda derslerin disiplin alanı karşılaştırıldığında alan eğitimi dersleri ağırlıklı olarak verilmektedir. Diğer iki alanda ise Türkiye’de meslek bilgisi dersleri daha çok sayıda bulunmuş ve genel kültür derslerinde farklılık bulunmamaktadır. İçerikleri açısından ise derslerin çoğu aynı içerikleri içermektedir. Kredilerine bakıldığında Türkiye’de meslek bilgisi ders kredisi 50, genel kültür ders kredisi toplam 27, alan eğitimi ders kredisi 74 ve toplam tarih öğretmenliği 151 krediyle programı tamamlamaktadır. Moğolistan’da ise farklı alanlara ayırmamış ve zorunlu ders kredisi 96, seçmeli ders kredisi 28 ve toplam ders kredisi ise 124 olmaktadır. Bu bakımdan her devletin eğitim sistemi ve öğretim programı farklı olmaktadır. Öğretmen yetiştirme programlarının sağlam ve kaliteli olması geleceğe büyük katkı sağlamaktadır. (Bu çalışma birinci sırada yer alan yazarın yüksek lisans tezinden üretilmiştir.)

Anahtar Kelimeler: Türkiye, Moğolistan, karşılaştırmalı eğitim, karşılaştırmalı araştırma, tarih öğretmenliği lisans programı



 


Keywords: