BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

sabri BECERİKLİ
ÖĞRETMENLİK UYGULAMALARININ TARIHSEL SÜRECI
 
19. yüzyılda açılmış olan öğretmen okullarıyla birlikte Türkiye’de öğretmenlik mesleği günümüzdeki profesyonel hüviyetine bürünmüştür. Şunu da belirtmek gerekir ki Türkiye’deki bugünkü öğretmenlik meslek anlayışı Darülmuallimin ve uzantılarının tarihinde saklıdır. Osmanlı öğretmen okulları programlarında, öğretmenlik meslek derslerinden olan öğretim yöntemleri dersinin yer almasından başka mesleğin antrenman sahası olarak görülebilecek olan staj uygulamaları da öğretmen okullarında gerçekleştirilmiştir. Hatta İstanbul Darülmualliminin Sıbyan şubesi için 1909 senesinde bir uygulama okulu açılmıştır. Diğer şubeler için Darülmualliminin bünyesine bağlı uygulama okulu olmasa da, öğrenciler çeşitli kademelerdeki okullara staj yapmak için gönderilmişlerdir. Öğretmen okullarının staj uygulamalarının detaylarına ise 1913 yılında Darülmualliminin Âlî şubesi adına yayımlanmış olan yönerge ve 1915 yılında yayımlanmış olan Darülmuallimin ve Darülmuallimat Nizamnamesi’ndeki maddelerden çıkarmak mümkün olmuştur (Detaylı bilgi için bakınız: Becerikli, 2019; Öztürk, 1998, Ünal & Birbudak, 2013). Osmanlı öğretmen okulları, Cumhuriyet Türkiye’sine miras kalarak Türkiye’nin yakın dönemlerine kadar varlıklarını sürdürmüşlerdir. Ayrıca Osmanlı dönemindeki staj uygulamalarının da Cumhuriyet dönemine yansımalarını görmek mümkündür. Cumhuriyet dönemi öğretmen okullarının yönetmelikleri ve yönergelerinde staj ile ilgili bilgiler detaylandırılmıştır. Genel olarak bakıldığında öğretmenlik uygulaması yapan aday bir okula gönderilmiş ve staj okulunu gözlemlemesinin yanında kendisinden alanı ile ilgili bazı dersleri anlatması talep edilmiştir. Stajyerlerin belirli oranda devamsızlık yapmalarına izin verilmiş, staj süresince başarılı olamayan öğrencilere ise yeniden uygulamalara katılma hakkı verilmiştir (Becerikli, 2019; Devre-i Tatbikiye Talebesi Hakkında Talimatname, 1329; İlköğretmen Okullarına Staj Rehberi, 1964; Maarif-i Umumiye Nezareti, 1331; MEB, 1938; 1953).

Anahtar Kelimeler: Öğretmen Okulları, Öğretmenlik Uygulaması, Osmanlı, Türkiye Cumuriyeti



 


Keywords: