BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Kezban ÖKTEN, Raziye ERDEM
LİSANSÜSTÜ TEZLERDE ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETMENLERİNİN GÖRÜŞLERİNE İLİŞKİN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ
 
Özel eğitim öğretmeni, özel gereksinimli bireylerin gelişim özelliklerini dikkate alarak, eğitim ihtiyaçlarını karşılamak ve performanslarını arttırmak için bireyselleştirilmiş eğitimi veren kişidir. Dolayısıyla özel eğitim öğretmeni, özel gereksinimli bireylerin bireysel eğitiminde etkin rol oynamaktadır. Bu nedenledir ki, özel eğitim öğretmenlerinin, özel gereksinimli bireylerin eğitim-öğretim faaliyetlerindeki görüşleri çalışmalara konu olmuştur. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı, 2003-2023 yılları arasında yapılan lisansüstü tezlerde özel eğitim öğretmenlerinin görüşlerine ilişkin çalışmaların bazı değişkenler açısından incelenmesidir. Çalışma için Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi veri tabanında yer alan tezler ‘’özel eğitim öğretmeni’’, ‘’zihinsel yetersizlik’’ , ‘’otizm spektrum bozukluğu’’, ‘’özel eğitim’ anahtar kelimeleriyle taranmıştır. Ulaşılan tezler eğitim-öğretim çalışmalarını konu edinen ve yalnızca özel eğitim öğretmeninin görüşlerine yer verecek şekilde ayrıştırılmış, sonuç olarak 22 tez çalışması incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle yapılan çalışmada lisansüstü tezler çalışmanın yılı, tez türü, konu edindiği özel gereksinim grubu, öğretmen görüşüne başvurulan konu dikkate alınarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre, özel eğitim öğretmenlerinin görüşlerine ilişkin tezlerin en çok yapıldığı yıl 2019 iken; en çok yapıldığı tez türü yüksek lisans tezleridir. Özel eğitim öğretmenlerinin görüşünü bir özel gereksinim grubu özelinde inceleyen çalışmalar, en çok zihinsel yetersizliği olan bireyleri konu edinirken, en az ağır ve çoklu yetersizliği olan bireyleri konu edinmiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin görüşlerine başvurulan konuların başında eğitim yöntemi ve eğitim hizmetlerinin niteliği gelmektedir. Diğer yandan eğitimde ihtiyaç analizine yer veren yalnızca bir çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın sonuçlarına dayanarak, işitme yetersizliği görme yetersizliği vb. özel gereksinim gruplarında ve eğitimde ihtiyaç analizine yer veren çalışmaların artmasının özel eğitimin niteliğine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. ORCID NO: 0000-0001-5720-7887

Anahtar Kelimeler: Özel eğitim öğretmeni, Özel gereksinimli bireyler, Görüş



 


Keywords: