BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Şükrü DİNÇER
KLASİK ARAP MİZAHI KAYNAKLARINDA TEMATİK ÇEŞİTLİLİK
 
Klasik Arap edebiyatı içerisinde özel bir yere konumlanan mizah edebiyatı Türk araştırmacılar tarafından ihmal edilmiş bir alan olarak karşımızda durmaktadır. Dolayısıyla bu durum Türk okuyucusunun klasik Arap mizahını daha yakından tanımasının önünde önemli bir engel oluşturmaktadır. Son yıllarda akademik sahada (makale, tez, kitap vb.) bazı çalışmaların konusu olan klasik Arap mizahı, gerek akademik düzeyde, gerekse bu sahaya ilgi duyan araştırmacılar nezdinde daha fazla inceleme konusu olmayı hak eden bir saha olarak görünmektedir. Klasik döneme ait ansiklopedik türde yazılan edebi eserler veya mizaha dair kaleme alınan müstakil derlemeler mercek altına alındığında, Arap mizahının oldukça geniş yelpazede bir mizah üretimi gerçekleştirdiğine tanık olunur. Bu bağlamda klasik Arap mizahı tipoloji ve karakterler açısından oldukça zengin bir yapı arz etmenin yanı sıra, anekdotik merrviyyat içerisinde yer alan konu/tema bakımından da çok fazla çeşitliğe sahiptir. Teşekkül ve gelişme evrelerinde telif edilen klasik Arap edebiyatı eserlerinde kayda geçen anekdotik rivayetler içerisinde mizaha ilişkin ele alınan konu/temaların neler olduğu hususunda fikir vermesi açısından, alana dair mütevazı da olsa katkı sağlaması düşüncesiyle bu bildirinin konusu “Klasik Arap Mizahı Kaynaklarında Tematik Çeşitlilik” olarak seçilmiştir. Mizahi tipoloji-karakterlere dair bazı akademik çalışmalar yapıldığından bu konuya temas etmediğimiz bildirimizde, kısa bir girişin ardından klasik Arap mizahında anekdotik rivayetlerin muhtevasında yer alan temaların hangileri olduğu hususu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hazırlık süresince klasik dönemde mizaha dair kaleme alınan eserlerden ve modern bazı çalışmalardan istifade ettiğimiz bu bildiride ne tür mizahi temaların hangi eserlerde, ne oranda kayda geçtiğine işaret edilip, bildiri sınırlarının aşılmaması için mizahi temalara dair aktarılan anekdot örneklerine yer verilmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Klasik Arap edebiyatı, mizah, tema, tipoloji, anekdot, nükte.



 


Keywords: