BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Hasan Ceyhun CAN , Dilan KALAYCI ALAS
HOMO LUDENS: BAZI BÖLÜMLERİNIN KARŞILAŞTIRMALI ÖZETI
 
Oyun belirli zaman ve mekân sınırları içinde özgürce kabul edilen ama mutlak bağlayıcılığı olan kurallar çerçevesinde oynanan, kendi başına bir amacı olan, gerilim ve neşe gibi duygular uyandıran ve sıradan hayattan farklı olduğu bilincini uhdesinde taşıyan gönüllü bir etkinlik veya meşguliyettir. Bütün halklar oyun oynar ve oyunları çarpıcı şekilde birbirine benzer. Bu çalışmada Hollandalı yazar Johan Huizinga’nın ‘’Homo Ludens’’ adlı kitabının farklı iki çevirisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıntı Yayınları’ndan çıkmış olan 1995 yılı basımlı Mehmet Ali Kılıçbay çevirisi ile Alfa Yayınları’ndan çıkan 2018 yılı basımlı Orhan Düz çevirisinin incelenip, belirlenen konu başlıkları altında ortak özeti çıkarılmıştır. Her iki çeviride de aynı anlamı içeren ifadeler sentezlenerek yazılmıştır. Oyun kavramı kültür olgusu ve dildeki ifadesi alt başlıklarıyla değerlendirilmiştir. Cümleler içerisindeki farklılık oluşturan ifadelerden bir tanesi alınıp yazılarak, diğer çevirideki farklılık parantez içinde ifade edilmiştir. Anlam farklılıkları dışında kalanlar dipnot olarak belirtilmiştir. Mehmet Ali Kılıçbay çevirisinde, kitabının orijinalinin Felemenkçeden Fransızcaya aktarılan 1951 yılı tarihli yayın esas alınmıştır. Çevirmene göre diğer dillere çevirileri hatta aynı dilde farklı çeviriler arasında bile farklılıklar bulmak mümkündür. Çeviri esnasında da karşılaştırma unsuru olarak İngilizce metni kullanmıştır. Çevirmenin kullanmış olduğu, Fransızca metin ile İngilizce metin arasında da önemli farklılıklarının bulunduğu belirtilmektedir. Orhan Düz, 1944 yılında Almanca edisyonu ve yazarın İngilizceye kendi çevirisini temel alarak çevirisini tamamlamıştır. Çevirmen iki metni karşılaştırdığında bir dizi tutarsızlıklar olduğunu ve kayda değer ölçüde anlam farklılıkları olduğunu dile getirmektedir.

Anahtar Kelimeler: Oyun, karşılaştırmalı, çeviri, kültür, dil.



 


Keywords: