BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Mustafa Kerim ŞİMŞEK
BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK ÖLÇEĞİ ÇOCUK FORMU'NUN TÜRK KÜLTÜRÜNE UYARLANMASI
 
Belirsizliğe tahammülsüzlük, bilinmeyene ilişkin yaşanan yoğun kaygı ile olumsuz olaylara hakkında gerçekleşme olasılığı olan durumları kabul edilemez olarak algılama eğilimi olarak tanımlanmaktadır (Carleton vd., 2007; Dugas vd., 2001). Belirsiz durumlara tahammül edememek kişilerde endişe, kaçınma ve sıkıntı gibi birçok kaygı bozukluğunun belirtileri ile karakterize olan bilişsel, davranışsal ve duygusal tepkilere neden olabilmektedir (Ladouceur vd., 2000; Meeten vd., 2012). Çocuk ve ergenlerde belirsizliğin kabul ve tahammül edilemez olarak görülmesi eğilimlerini değerlendirmek amacıyla geliştirilen ölçek (Rifkin & Kendall, 2020), Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (IUI-A) yetişkin formundan (Gosselin et al. 2008; Carleton et al. 2010) uyarlanmıştır. Ölçeğin dil yapısı gençlerin öz bildirimini kolaylaştırmak adına sadeleştirilmiştir. 1 (asla) ile 4 (her zaman) arasında puanlanmakta ve yüksek puanlar belirsizliğe tahammülsüzlük derecesinin artışını ifade etmektedir. Uyarlama süreci kapsamında dilsel geçerlik ve pilot uygulama çalışmaları (Cronbach’s Alpha değeri .94) yapıldıktan sonra ölçeğin psikometrik özellikleri incelenmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak 14-18 yaş arası 402 lise öğrencisi ile incelenmiştir. DFA’dan elde edilen sonuçlar ölçeğin 14 madde ve tek boyut ile oluşan formunun Türk kültüründe iyi uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (X2/Sd: 2.97, RMSEA: .068, RMR: .036, SRMR: .040, CFI: .98, GFI: .93). Ölçeğin güvenirliğini belirlemek için ise iç tutarlılık, iki yarı güvenirlik ve test tekrar test güvenirlik analizleri yapılmıştır. Formun iç tutarlılığı .90, iki yarı güvenirliği .86 ve test tekrar test güvenirliği .85 olarak bulunmuştur. İlgili sonuçlar ölçeğin Türk kültüründe güvenilir olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Çocuk ve Ergen, Psikometri



 


Keywords: